KapotSterk in Lansingerland: sport als middel om keuzes te trainen (en dat blijft hangen)

Elk jaar zijn er projecten waar ik zóveel energie van krijg, dat ik na afloop nog steeds met een grote glimlach de bus instap. KapotSterk is er zo één. Vier jaar geleden zijn we dit interventieprogramma gestart met de gemeente Lansingerland, het Landelijk Instituut voor Ondermijning en Criminaliteit en het RIEC. En in 2026 mogen we voor het vierde jaar op rij álle basisscholen in Lansingerland ontvangen.

Van “rustige gemeente” naar grootstedelijke verleidingen

De hoofdreden was (en is) helder: jongeren op een informatieve, speelse en unieke manier laten kennismaken met verleidingen, keuzes en risico’s rondom criminaliteit en de verharding die je steeds vaker ziet in de maatschappij.

Ook in gemeenten die vroeger “rustig” waren, zie je steeds meer grootstedelijke problematieken. Hoe mooi is het dan als je al vroeg — bij groep 7 en 8 (10, 11 en 12 jaar) — kinderen op een veilige manier kunt informeren, in een vorm die aansluit op hun belevingswereld én de lokale realiteit.

KapotSterk is geen praatje, maar een beleving

KapotSterk is geen ‘praatje’. Het is een beleving. Een programma waarin kinderen zélf ervaren hoe keuzes werken, wat groepsdruk doet en hoe snel situaties kunnen kantelen.

Workshop door Bureau Halt

Een stevige basis, met herkenbare voorbeelden en heldere uitleg. Niet belerend, wel duidelijk.

De KapotSterk escape room (in een container)

Deze is speciaal gebouwd voor dit programma. De kinderen moeten ontsnappen door keuzes te maken en quizvragen te beantwoorden.

En die vragen gaan — op een speelse manier — over thema’s als drugs, wapens, criminaliteit en de gevolgen van “even meedoen”. Je ziet ze letterlijk schakelen: eerst lachen, dan nadenken, dan overleggen. Precies wat je wil.

Video met Julia Meckes (kinderstrafrechtadvocaat)

In de video zie je een lokale middelbare school waar telefoons in een kluisje worden gestopt met de vraag om ze te bewaren.

Samen met lokale jongeren, een lokale school en de wijkagent is er een inzichtelijke video gemaakt: wat kan er gebeuren, hoe snel kan iets misgaan, en wat zijn de gevaren? Het komt binnen, juist omdat het dichtbij voelt.

Onze interactieve sportsessie (1,5 uur)

Na die drie onderdelen gaan wij de gymzaal of het speellokaal in. Anderhalf uur lang gebruiken we sport als middel om perspectief te geven, keuzes te trainen en groepsdruk bespreekbaar te maken. Niet door te preken, maar door te doen.

Thema’s verschuiven, dus wij schuiven mee

We merken het elk jaar: de thema’s verschuiven. Dit jaar zien we dat geld ezelen, criminele uitbuiting, het afstaan van fatbikes en dure kleding, en groepsdruk steeds vaker terugkomen.

Daarom hebben we nieuwe spelvormen ontwikkeld, zodat de boodschap beter blijft hangen — en op een veilige manier wordt gebracht.

Estafette + skills + quiz + drie-op-een-rij (4-in-1 game)

Een van de nieuwe spellen is een combinatie van vier spellen in één. Het is een estafetterace met skills, waarbij communicatie en teamwork cruciaal zijn.

Na de estafette krijgt het team een quizvraag over thema’s als geld ezelen, criminele uitbuiting, wapens, fatbikes afstaan en groepsdruk. Ze mogen meerkeuzevragen beantwoorden of juist eerst overleggen met hun team.

Goed antwoord? Dan verdienen ze een dopje om boter-kaas-en-eieren (drie op een rij) te spelen. Competitief, sportief en vooral: je bespreekt de inhoud zonder dat het ‘les’ voelt.

De hoepel-test: wie vertrouw je als iedereen aan je trekt?

Een andere nieuwe variant is zó simpel, maar zó raak. Eén kind staat in een hoepel met een bal. Zes of zeven andere kinderen praten één minuut lang in op dat kind om de bal te krijgen.

We starten gemoedelijk. Daarna voegen we varianten toe: misleiden, samenwerken met iemand die op de rug is getikt, en een tegenprestatie (bijvoorbeeld 20 jumping jacks, 20 sit-ups of heen-en-weer rennen).

Het mooie? Niemand weet wie er op de rug is getikt — behalve die persoon zelf. En ineens gebeurt het: je ziet groepsdruk ontstaan, je ziet twijfel, je ziet overtuigen, en je ziet wat het met je doet als je iets moet afstaan terwijl je niet weet wie de waarheid spreekt.

Dat gesprek daarna… dat is goud.

“Dit kan life-changing zijn”

Dit jaar waren de reacties van de gemeente Lansingerland, de BOA’s die langskwamen, de leerlingen én vooral de docenten opnieuw gigantisch positief. Meerdere docenten zeiden dat ze van andere groepen 8 al hadden gehoord hoe geweldig het was.

En sommige reacties waren ronduit indrukwekkend: “Dit kan voor sommige kids life-changing zijn.”

Als we dit programma tot en met eind juni draaien, bereiken we weer een paar duizend kinderen. Kinderen die op een sportieve manier leren over keuzes en verleidingen die ze (mogelijk) op hun pad gaan krijgen.

Dankbaar (en trots)

Ik ben oprecht dankbaar dat we hieraan mogen bijdragen. En daarom: enorme dank aan de gemeente Lansingerland en natuurlijk aan alle scholen voor de medewerking en het vertrouwen.

Wil jij als school ook sport inzetten als middel voor weerbaarheid, gedragsverandering en sociale veiligheid? Bekijk workshops en neem contact op.

Samenwerkingspartners: Gemeente Lansingerland en KapotSterk.

Welke keuze wil jij jouw leerlingen alvast laten oefenen — voordat het ‘in het echt’ spannend wordt?